İnsanlığın evrimsel süreci boyunca beslenme alışkanlıklarımız sert gıdalardan yumuşak (pişmiş) gıdalara geçtikçe, çene yapımız binlerce yıl içinde küçüldü. Ancak diş sayımız (32) aynı kaldı. İşte bu yüzden, ağzımıza en son sürmeye çalışan "Yirmilik Yaş Dişleri" (3. büyük azı dişleri) çoğu zaman çenede yer bulamaz ve büyük sorunlara yol açar.

Gömülü 20'lik Diş Nedir?

Genellikle 17 ile 25 yaşları arasında sürmeye çalışan bu dişler, çenede yeterli mesafe olmadığı için ya tam çıkamazlar (Yarı Gömülü) ya da kemiğin / diş etinin altında tamamen kalırlar (Tam Gömülü). Gidecek yeri olmayan bu diş, yan yatarak önündeki diğer dişlere baskı yapmaya başlar.

Yirmilik Dişin Belirtileri ve Yarattığı Sorunlar

1. Perikoronit (Diş Eti İltihabı): En sık karşılaşılan sorundur. Yarı çıkmış bir yirmilik dişin üzerini kaplayan diş eti cebinin arasına yemek artıkları dolar. Fırça buraya ulaşamadığı için o bölgede şiddetli bir iltihap oluşur. Hastanın yanağı şişer, yutkunurken boğazı ağrır ve çenesini (ağzını) açamaz hale gelir.

2. Öndeki Dişi Çürütme: Yan (yatay) veya eğri pozisyonda çıkan yirmilik diş, hemen önündeki 2. büyük azı dişinin köküne yaslanır. O araya sürekli yemek sıkışacağı için, öndeki tamamen sağlıklı dişin çürümesine ve o dişin de kaybedilmesine neden olur.

3. Dişlerde Çapraşıklık (Eğrilik): Arkadan gelen itme kuvveti bir domino taşı etkisi yaratır. Özellikle ortodonti (tel) tedavisi görmüş hastalarda, çıkmaya çalışan yirmilik diş öndeki dişleri iterek düzelmiş olan estetiği tekrar bozar ve dişleri üst üste bindirir.

4. Kist ve Tümör Oluşumu: Tamamen kemik içinde kalan gömülü dişlerin etrafındaki folikül (kese) zamanla kistleşebilir. Bu kistler büyüyerek çene kemiğini eritir ve çene kırıklarına kadar varan devasa cerrahi sorunlara yol açabilir.

Her Yirmilik Diş Mutlaka Çekilmeli Midir?

Hayır. Eğer çenenizde yeterli yer varsa, diş dümdüz doğru pozisyonda çıktıysa, rahatça çiğneme yapabiliyorsanız ve fırçanızla oraya ulaşıp çürümeden temizleyebiliyorsanız, o yirmilik dişin çekilmesine gerek yoktur. Tıpkı diğer dişleriniz gibi ağızda kalabilir. Ancak yukardaki riskleri taşıyan (gömülü, yarı gömülü, yamuk, çürük) tüm yirmilik dişlerin mutlaka çekilmesi gerekir.

Ameliyat Süreci Zor Mu?

Gömülü diş operasyonları Çene Cerrahisi Uzmanları tarafından yapılır. İşlem öncesi panoramik veya 3D tomografi ile dişin sinirlere olan konumu incelenir. Yeterli anestezi altında (hasta sadece baskı hisseder, kesinlikle ağrı veya sızı hissetmez) diş bazen ufak parçalara bölünerek çeneden çıkartılır. İşlem süresi dişin konumuna göre 15-30 dakika sürer.

Çekim sonrası hekiminizin buz uygulaması ve ilaç (antibiyotik/ağrı kesici) tavsiyelerine harfiyen uymak, şişlik ve ağrıyı minimuma indirecektir.