Buz gibi bir su veya sıcak bir çay içtiğinizde, dondurma ya da çikolata yediğinizde dişlerinizde saniyeler süren keskin, şimşek çakar tarzda bir sızlama hissediyor musunuz? Bu durum, yaşam kalitesini oldukça düşüren Diş Hassasiyetinin (Dentin Hassasiyeti) tipik belirtisidir.

Hassasiyetin Mekanizması Nasıl Çalışır? (Neden Sızlıyor?)

Sağlıklı bir dişte, sinirleri barındıran iç tabakayı (Dentin), kron (üst) kısmında Mine tabakası, kök kısmında ise diş eti (ve Sement) korur. Dentin tabakasının içinde sinirlere giden on binlerce mikroskobik tüpçük (kanal) vardır. Mine aşındığında veya diş eti çekilip kök açığa çıktığında bu mikroskobik tüpler ağız ortamına açılır.

Siz soğuk, sıcak, tatlı veya ekşi bir şey yediğinizde, bu uyaran o minik kanalların içindeki sıvıyı hareket ettirir ve direkt olarak siniri uyarır. Sonuç; beyninize giden keskin bir sızlama alarmıdır.

Minenin Aşınması ve Köklerin Açığa Çıkmasının Sebepleri

• Sert Fırçalama (Abrezyon): "Ne kadar sert bastırırsam o kadar beyazlar" düşüncesiyle sert kıllı fırçaları testere gibi yatay ve kuvvetli fırçalamak, diş minesini törpüler ve diş eti sınırında V şeklinde oyuklar (aşınmalar) yaratır. Hassasiyetin en büyük sebebidir.
• Diş Eti Çekilmesi (Periodontitis): Diş taşları ve diş eti iltihapları kemiği eriterek diş etinin çekilmesine neden olur. Minenin korumadığı, tamamen savunmasız sarı kök yüzeyleri açığa çıkar ve soğuktan çok etkilenir.
• Gece Diş Sıkma (Bruksizm): Çeneye binen devasa kuvvet, dişlerin çiğneyici (üst) uçlarındaki minenin çatlamasına, aşınmasına ve alttaki hassas dentinin çıkmasına yol açar.
• Asitli İçecekler (Erozyon): Kola, enerji içecekleri, yoğun limon/narenciye tüketimi veya reflü (mide asidi), diş minesini kimyasal olarak çözer (eritir) ve inceltir.
• Kırık, Çatlak ve Çürük Dişler: Gözle görünmeyen kılcal çatlaklar veya gizli ara yüz çürükleri de sıvı geçişine izin vererek sızlama yapar.

Diş Hassasiyeti Nasıl Tedavi Edilir? (Çözümler)

1. Evde Yapılabilecekler (İlk Aşama)

• Hassasiyet Giderici Macunlar: İçeriğindeki Potasyum Nitrat sayesinde sinirleri yatıştıran veya açık mikroskobik tüpleri tıkayan bu macunlar, en az 2-3 hafta düzenli (günde 2 kez) kullanıldığında etki göstermeye başlar.
• Yumuşak Fırça Kullanımı: Fırçanızı derhal "Soft (Yumuşak)" kıl yapısına sahip fırçalarla değiştirin. Bastırmadan, oval veya kırmızıdan-beyaza (diş etinden dişe doğru) süpürme hareketiyle fırçalayın.
• Asidi Azaltın: Asitli içecek tüketimini sınırlayın. İçiyorsanız pipet kullanın (dişe temas etmesin). Limon/Turşu yediğinizde dişlerinizi hemen fırçalamayın; çünkü asit mineni yumuşatır, o an fırçalarsanız mineni kazımış olursunuz. 30 dakika bekleyin.

2. Diş Hekimi Müdahaleleri (Profesyonel Çözüm)

Eğer macunlarla geçmeyen, sürekli ve fiziksel aşınma kaynaklı bir hassasiyetiniz varsa hekiminiz şu işlemleri yapar:

• Florür (Vernik) Uygulaması: Klinikte dişlerin yüzeyine fırçayla çok yoğun florür (koruyucu cila) sürülerek, açık tüpçükler mikroskobik olarak kapatılır, mine güçlendirilir.
• Kole (Boyun) Dolguları: Sert fırçalama veya diş sıkma nedeniyle diş eti sınırında "kama şeklinde" derin oyuklar oluşmuşsa, bu oyuklar estetik kompozit dolgularla tamamen kapatılarak o bölgedeki açıklık izole edilir. Ağrı anında kesilir.
• Diş Eti Grefti (Cerrahi): Diş eti çok fazla çekildiyse ve kök çok açıktaysa, damağınızdan alınan ufak bir doku yaması, çekilen bölgeye dikilerek kök yüzeyi tekrar doğala en yakın şekilde kapatılabilir.
• Kanal Tedavisi: Aşınma/Çürük çok derinleşmiş ve dişin sinirine dayanmışsa, o diş hassasiyeti (ağrısı) artık hiçbir kaplamayla veya cila ile geçmiyorsa, dişin sinirinin alınması (kanal tedavisi) zorunlu hale gelir.