Dişinizde başlayan o ufak sızıntıyı günlerce ağrı kesicilerle ertelediniz. Ve bir sabah uyandığınızda yüzünüzün bir tarafı şişmiş, dokunmaya bile tahammül edemediğiniz sıcak bir kitle oluşmuş. Üstelik dişiniz kalp gibi zonkluyor! İşte bu durum, diş enfeksiyonunun son aşaması olan Diş Apsesi (İltihabı) tablosudur ve acil müdahale gerektirir.

Diş Apsesi Neden ve Nasıl Oluşur?

Apse aslında vücudumuzun bakterilerle olan savaşıdır. İki farklı bölgede oluşabilir:

1. Kök Ucu (Periapikal) Apsesi: Çürük, mineyi ve dentini geçip dişin sinirine (pulpa) ulaşır ve siniri öldürür. Bakteriler bu ölü kanaldan aşağı doğru inerek kök ucundan çene kemiğine (kemiğin içine) yayılır. Vücut bakterilerin kana karışmasını engellemek için bölgeye akyuvarlarını (beyaz kan hücreleri) yollar. Bakteriler, ölü dokular ve akyuvarların oluşturduğu irin (cerahat) torbası, kök ucunda kemiği eriterek basınç yapar. Bu basınç, o şiddetli "zonklamanın" ana sebebidir.

2. Diş Eti (Periodontal) Apsesi: Çürükten bağımsız olarak, diş ile diş eti arasına giren (örneğin patlamış mısır kabuğu, et lifi) yabancı bir maddenin oraya sıkışıp kalması, veya derin diş taşlarının o bölgede ani bir enfeksiyon yaratması sonucu diş etinin balon gibi şişmesidir.

Belirtileri Nelerdir? Ne Zaman Tehlikelidir?

• Isırırken ve çiğnerken dişin üzerine basamama (diş uzamış gibi hissedilir).
• Sürekli, zonklayıcı, yattıkça şiddetlenen, ağrı kesiciye cevap vermeyen ağrı.
• Yüzde, yanakta, çene altında veya boyunda gözle görülür şişlik (asimetri) ve kızarıklık.
• Ağızda kötü bir tat, şiddetli ağız kokusu ve dişte sivilce ucu gibi bir kabarcık (fistül).
• TEHLİKE ALARMI: Eğer şişlikle beraber Yüksek Ateş, Nefes Almada ve Yutkunmada Zorluk (özellikle alt çene apseleri boyna doğru yayılıyorsa) ve aşırı halsizlik varsa, bu enfeksiyonun kan dolaşımına veya hayati bölgelere yayıldığını gösterir (Örn: Ludwig Anjini). Hiç vakit kaybetmeden acil servise veya cerraha başvurulmalıdır.

Apse Evde Nasıl Geçer? İltihaplı Diş Çekilir Mi?

Peki diş hekimi ne yapar? İltihaplı diş çekilir mi?

Eskiden "İltihaplı diş uyuşmaz, çekilmez" denirdi. Bu yarı doğru, yarı yanlıştır. Eğer apse çok akutsa (çok basınçlı ve ağrılıysa), asidik ortam anesteziyi (uyuşturucuyu) etkisiz kılabilir. Bu durumda hekim, dişin içini delerek (kanal açarak) içerideki irinin (basıncın) dışarı boşalmasını (Drenaj) sağlar. O an hasta inanılmaz bir rahatlama hisseder. Hekim antibiyotik yazar, şişlik iner ve 3-5 gün sonra o diş çekilmez, KANAL TEDAVİSİ ile kurtarılır. Dişin içi yıkanıp ilaçlanarak kemikteki apsenin iyileşmesi sağlanır. Eğer diş aşırı harap (kurtarılamayacak) durumdaysa, uygun anestezi teknikleriyle ve gerekirse antibiyotik baskısı altında iltihaplı diş çekilebilir. Çekildiği an zaten apse yuvası (irin) tamamen temizlenmiş olur.